بدن ما دارای مفاصل زیادی است. مفاصل به ما امکان حرکت و انعطاف پذیری می دهند. ولی این عضو از بدن ما هم مثل تمام اعضای دیگر نقاط ضعفی دارد. مفاصل به خاطر تحرک زیاد و فشار هایی که تحمل می کنند خیلی زود می توانند دچار آسیب دیدگی و فرسایش شوند. مفاصل کمر، گردن، شانه و زانو از جمله مفاصلی هستند که معمولاً زودتر از بقیه مفاصل دچار مشکل می شوند. از جمله مشکلات شایع که برای مفاصل اتفاق می افتد، مشکل آرتروز و فرسایش مفصل است.

ممکن است شما هم به مشکل آرتروز مفصل و به خصوص زانو دچار شده باشید. در ادامه در مورد این سؤال مهم، یعنی این که آیا استفاده از زانو بند طبی گزینه مناسبی برای کمک به بهبود و درمان آرتروز می کند یا خیر؟، بحث می کنیم. به علاوه بد نیست با عنوان زانو بندهای طبی که برای کمک به درد زانو طراحی شده اند آشنا شوید تا بدانید که کدام یک از انواع کمربند ها به کار شما می آیند. و در آخر اینکه به این سؤال (که حتماً در ذهن شما هم نقش بسته است) پاسخ دهیم که اصلاً رفتن به دنبال چنین راه حلی ارزش هزینه و انرژی که برای آن می گذارید را دارد یا خیر؟

 

آرتروز زانو

آرتروز زانو

زانو درد یکی از شایع ترین درد های مفصلی در بدن است. زانو درد علل مختلفی می تواند داشته باشد که در میان آن ها ابتلا به آرتروز زانو یکی از مهم ترین و رایج ترین آن هاست. آرتروز زانو زمانی اتفاق می افتد که پوشش انتهای استخوان ها که غضروف مفصلی نام دارد، دچار فرسایش و آسیب می شود. آسیبی که در این ناحیه اتفاق می افتد التهاب بافت ها را در پی دارد. بیشتر بخش های میانی و داخلی مفصل زانو هستند که دچار چنین مشکلی می شوند.

نکته جالبی که در مورد غضروف ها باید بدانید این است که این بافت اصلاً عصب ندارد. یعنی اینکه وقتی غضروف در مفصل شما آسیب می بیند، شما چیزی احساس نمی کنید و اصلاً متوجه آن نمی شوید. این مسئله شاید در ابتدا جالب و خوب به نظر برسد ولی در واقع خودش یک عامل برای آسیب های بیشتر و بروز مشکلاتی مثل آرتروز است. نتیجه این است که شما چون متوجه آسیب دیدگی غضروف نمی شوید، به آسیب زدن به غضروف ادامه می دهید تا جایی که این بافت دچار التهاب شود و بافت های اطراف که دارای عصب هستند، این التهاب و آسیبی که وارد شده است را مخابره کنند.

 

انواع زانو بند های طبی

انواع زانو بند های طبی

زانو بند های طبی مختلفی وجود دارد. به طور کلی می توان این زانو بند ها را به دو دسته کلی تقسیم کرد: زانو بند های طبی پوشش و زانو بند های طبی تحمل کننده فشار

زانو بند های طبی که جزو دسته پوششی محسوب می شوند، از جنس نئوپرین (نوعی لاستیک مصنوعی که در برابر گرما و روغن و نور مقاومت نسبتاً خوبی دارد) هستند که ممکن است در اطرافشان هم یک لولا کار گذاشته شده باشد. رایج ترین و محبوب ترین نوع این زانو بند ها آن هایی هستند که در قسمت جلو یک سوراخ دارند. سوراخی که در جلوی زانو کار گذاشته شده است به کاهش فشار در مفصل زانو کمک می کند. زانو بندی های پوششی زیاد قیمت بالایی ندارند و تقریباً هر کسی می تواند آن ها را خریداری کند.

انواع زانو بند های طبی برای آرتروز زانو

نوع دوم زانو بند های طبی، زانو بند های کاهش دهنده فشار یا منتقل کننده فشار هستند. این زانو بند ها بیشتر برای درد های زانو که مربوط به آرتروز هستند استفاده می شود. درد های مربوط به آرتروز زانو به شکلی هستند که بیشتر اجزای داخلی و میانی مفصل را درگیر می کنند. یعنی مسئله ای که باعث آسیب رسیدن بیشتر یا درد در زانو می شود، فشار آمدن به مفصل است. زمانی که غضروف مفصل دچار آسیب شده است یا کارایی ندارد، هر گونه فشار باعث التهاب بیشتر و آسیب و تخریب مضاعف می شود. در نتیجه اقدامی که برای درمان این مشکل انجام می شود، کاهش فشار در مفصل زانو است. برای این کار از یک زانو بند استفاده می شود.

بنابر این هدف استفاده از زانو بند در این حالت، کاهش فشار در زانو است. این زانو بند به شما کمک می کند که فشار به جای آن که به بخش جلوی زانو وارد شود، در بخش های پشتی زانو و بافت های اطراف پخش شود. به این صورت از فشاری که به اجزای داخلی زانو وارد می شود کاسته می شود و در نتیجه درد آن هم بهبود پیدا می کند. زانو بند تحمل کننده یا منتقل کننده فشار نسبت به نوع قبلی زانو بند که بالاتر معرفی کردیم، گران تر است.

 

آیا استفاده از زانو بند برای درمان آرتروز مؤثر است؟

زانو بند طبی برای آرتروز زانو

در مورد فواید و اثرات استفاده از زانو بند تحقیقات مختلفی صورت گرفته است. این تحقیق به طور کلی اثرات مستقیم استفاده از زانو بند را برای کاهش و بهبود علائم آرورز زانو نشان می دهد و نتیجه می گیرد که استفاده از این روش برای کمک به درمان و جلوگیری از آسیب بیشتر یک اقدام معقول محسوب می شود.

در این تحقیق و بررسی مشخص شد که زانو بند های پوششی این مزایا را دارند:

زانو بند های پوششی می توانند به افزایش تعادل مفصل زانو کمک کنند. این یعنی آن که احتمالاً خطر افتادن و آسیب دیدگی از ناحیه زانو بسیار کاهش پیدا می کند. این مورد به خصوص برای کسانی که سنین بالاتری دارند اهمیت زیادی دارد.

کسانی که از زانو بند های پوششی استفاده کردند. به طور کلی درد و التهاب کمتری در زانو را گزارش کردند و مهم تر از همه اینکه از آن پس راحت تر به انجام حرکات و فعالیت های فیزیکی پرداختند.

استفاده از زانو بند های پوششی به کاهش علائم آرتروز زانو کمک زیادی می کند در نتیجه عملکرد زانو بهبود پیدا می کند و قابلیت های زانو که سابقاً به خاطر بیماری کاهش پیدا کرده و محدود شده بود، تقریباً به حالت طبیعی خود باز می گردد.

سازگاری بدن با استفاده از زانو بند پوششی به نسبت بالاست و افراد مختلف به راحتی با آن کنار می آیند.

 

در مورد زانو بند مدل منتقل کننده فشار، تحقیقاتی که انجام شد، چنین نتایجی داشت:

در تحقیق و بررسی کوتاه و مختصری که در مورد این نوع زانوبند انجام شد، مشخص شد که زانو بند کاهش دهنده فشار علاوه بر این که باعث کاهش درد زانو می شود، حرکت مفصل زانو و همچنین توانایی راه رفتن و استقامت در انجام این فعالیت را هم به میزان چشم گیری بهبود می دهد.

استفاده از این نوع زانو بند ممکن است به این علت مؤثر واقع شده باشد که عضلات استفاده شده در زانو با حالت سابق متفاوت باشند. یعنی علاوه بر این که فشار از روی اجزای درونی و میانی زانو برداشته می شود، عضلات دیگری برای حرکت زانو به کار گرفته می شوند که باعث می شود مشکل درد زانو تا حدی برطرف گردد.

این زانو بند ها به این منظور طراحی شده اند که فشاری که به مفصل زانو وارد می شود را به بافت های دیگر منتقل کنند و در واقع زانو را از تحمل فشار زیاد معاف کنند. هر چند که تحقیقات نشان داده است که استفاده از این زانو بند برای افرادی که دچار اضافه وزن و چاقی هستند اثرگذاری کمتری دارد. شاید به این دلیل که کاهش فشاری که در زانو اتفاق می افتد به آن حدی نمی رسد که بتواند برای رفع مشکل زانو کارساز باشد.

استفاده از این نوع زانو بند ها در دراز مدت اثر کمتری خواهد داشت. گزارشاتی که از بیماران در این تحقیق و بررسی جمع آوری شده است نشان می دهد که سازگاری بیماران با استفاده دائم و همیشگی از این زانوبند چندان خوب نیست و نتیجه جالبی ندارد.

انواع زانو بند طبی برای آرتروز زانو

از طرف دیگر مشخص شده است که بیماران جوان تر زمانی که از این نوع زانو بند استفاده می کنند، سازگاری بهتری دارند و در نتیجه نتایج بهتری از آن دریافت می کنند.

یکی از خطرات احتمالی یا عوارض جانبی استفاده از این نوع زانو بند احتمال تشکیل لخته های خونی در رگ ها در بافت های اطراف زانو است. البته برای رفع این مشکل می توان از روش هایی مثل ماساژ بافت ها استفاده کرد که اثرات منفی استفاده از زانوبند را به طور کلی از بین می برد.

به طور کلی باید گفت که اثر گذاری استفاده از زانو بند های نوع کاهش دهنده فشار به نسبت زانو بند های پوششی، بیشتر است. ولی در مقابل این زانو بند ها گران تر هستند و استفاده از آن ها به خصوص به صورت طولانی مدت سخت تر است.

اگر دچار آرتروز مفصل زانو شده اید و هنوز در سنین جوانی هستید و مهم تر از همه اینکه نسبت به رعایت اصول مراقبتی متعهد هستید، بهتر است از زانو بند نوع کاهش فشار استفاده کنید که اثر گذاری بیشتری هم دارد.

البته ذکر این نکته هم مهم است که شما نباید طبق تشخیص و نظر خودتان از این زانو بند ها استفاده کنید. حتماً باید پیش از اینکه سراغ زانو بند بروید، با پزشک خود در مورد استفاده از زانو بند و نوع آن مشورت کنید. یادتان باشد که استفاده از زانو بند یک راه حل کامل برای درمان آرتروز مفصل زانو نیست و فقط به عنوان یک روش کمکی مطرح می شود. بنابر این باید سعی کنید از تمام مزایایی که این زانو بند ها برای شما فراهم می کنند تا درد و التهاب زانو کاهش پیدا کند استفاده کنید و روش های درمانی اصلی و دیگر را به صورت هم زمان پی گیری کنید.

 

درباره دکتر علی نقره کار

فلوشيپ فوق تخصصي درد از دانشگاه علوم پزشكي ایران، بورد تخصصي آنستزيولوژي و مراقبتهاي ويژه از دانشگاه علوم پزشكي تهران، بازرس انجمن رژيونال آنستزي و درد ايران (ISRAPM)، مدیر داخلی مجله علمی - پژوهشی بیهوشی

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *