تنگی کانال نخاعی (stenosis) مهره ها در اغلب موارد می تواند بدون انجام عمل جراحی و صرفاً با انجام فعالیت ها و ورزش های اصلاحی درمان شود. به علاوه پوشیدن گردن بند و کمربند های طبی برای یک مدت مشخص، استفاده از مسکن یا داروهای دیگر و در نهایت انجام فعالیت های مناسب می توانند به بهبود وضعیت کمک کنند.

نکته قابل توجه این است که تقریباً در کنار هر روشی که برای درمان انتخاب می شود، انجام یک سری از ورزش های کمک کننده برای بهبود مشکل تنگی کانال نخاعی پیشنهاد می شود. تفاوتی ندارد که روش اصلی درمانی انتخاب شده شامل جراحی می باشد یا خیر، به هر حال برای بهبود سریع تر، بیمار باید این ورزش ها را انجام دهد. علت اهمیت زیاد این ورزش ها این است که:

  1. ورزش های مربوط به تنگی کانال نخاعی مهره می توانند به طور کلی به رسیدن به وزن مناسب یا نگه داشتن آن کمک کنند. در واقع یکی از عوامل مشکل تنگی کانال نخاعی همین اضافه وزن است که فشار و تنش زیادی را به کمر و ستون مهره ها تحمیل می کند.
  2. انجام ورزش باعث افزایش جریان خون در کمر می شود. به عبارت دیگر این ورزش ها باعث می شوند جریان اکسیژن و مواد مغذی در این بخش از بدن افزایش پیدا کند و به این معنی است که به تصفیه کردن و جا به جا کردن مواد سمی و دفع آن ها از بدن کمک زیادی می کند.
  3. ورزش های مربوط به تنگی کانال نخاعی کمر و ورزش های عمومی باعث تقویت عضلات و انعطاف پذیری کمر و بافت های همبند، دست ها، پاها و عضلات مرکزی می شود. تقویت این عضلات به کاهش کشش و فشار وارد شده بر ستون مهره ها اثر می گذارد.

 

باید به یاد داشته باشید که قبل از شروع هر نوع فعالیت و ورزش برای بهبود مشکل تنگی کانال نخاعی، اول باید با یک پزشک متخصص در این زمینه مشورت کنید. پزشک متخصص اول وضعیت مشکل شما را ارزیابی می کند. یعنی او اول بررسی می کند که آیا شما آمادگی لازم و توانایی فیزیکی انجام فعالیت های ورزشی مورد نظر را دارید یا خیر. به علاوه متخصص است که می تواند ورزش های مناسب برای شما را بر اساس شرایطی که دارید تعیین کند. نکته قابل توجه این است که معمولاً پزشک انجام یک سری از فعالیت ها و ورزش ها را هم برای بیمار ممنوع می کند چرا که این فعالیت ها برای بیمارش مضر هستند. در نتیجه مشاوره با پزشک ضروری است.

 

ورزش های مربوط به تنگی کانال نخاعی کمر

ورزشهایی که در ادامه معرفی می شوند، علاوه بر تأثیری که در بهبود تنگی کانال نخاعی کمر دارند، به طور کلی به تقویت و رفع مشکلات دیگر کمر هم کمک می کنند. معمولاً کسانی که با مشکل تنگی کانال نخاعی کمر دست و پنجه نرم می کنند برایشان انجام ورزش های خمشی به نسبت راحت تر است. در ادامه چند مثال از این نوع ورزش ها را که برای تنگی کانال نخاعی کمر مفید هستند، معرفی می کنیم

  1. خم کردن پاها

ورزش های پیشنهادی برای تنگی کانال نخاعی گردن و کمر

بر روی کمر روی زمین دراز بکشید. زانو ها را خم کنید و کف پا را زمین بگذارید. بعد هر دو پا را به سمت سینه بیاورید. زانو ها را با دست در بغل کنید بعد کمر را شل کنید. این حالت را به مدت ۱۰ ثانیه حفظ کنید و بعد به آرامی پاها را پایین بیاورید. این کار را سه بار انجام دهید. این ورزش به صورت روزانه باید انجام شود.

  1. چرخش زانو

ورزش های پیشنهادی برای تنگی کانال نخاعی گردن و کمر

مانند حالت قبل روی کمر بر روی زمین دراز بکشید و زانو ها را خم کنید به صورتی که کف پاها بر روز زمین باشند. بعد به آرامی زانو ها را به سمت چپ بچرخانید. بعد به آرامی زانو را از سمت چپ به سمت راست بچرخانید. این حرکت را ۱۰ بار (یک ست) تکرار کنید. این ورزش سه ست انجام می شود (سه ست ده تایی). دقت کنید که موقع انجام این حرکت نباید علائم بیماری (مثلاً درد) تشدید شود.

  1. کشش یک پا

ورزش های پیشنهادی برای تنگی کانال نخاعی گردن و کمر

برای انجام حرکت کششی با یک پا باید ابتدا روی کمر بر روی زمین دراز بکشید و پاهایتان را کاملاً دراز کنید. بعد یک دست را زیر زانو یا پشت ران بگذارید و با کمک دست زانوی پای چپ را به سمت سینه بکشید. زمانی که پاها را با هم تعویض می کنید، نفستان را بیرون دهید. حالا پای چپ را روی زمین در حالت استراحت بگذارید و همین کار را با پای راست تکرار کنید. این حرکات را برای پای چپ و راست ۳ بار تکرار کنید.

  1. بریج یا پل زدن

ورزش های پیشنهادی برای تنگی کانال نخاعی گردن و کمر

حرکت پل زدن به این شکل انجام می شود که ابتدا باید بر روی کمر روی زمین دراز بکشید و زانو ها را خم کنید. بعد دست ها را روی زمین قرار بدهید طوری که کف دست بر روی زمین قرار بگیرد. با قرار گیری در این موقعیت، کافی است عضلات ران و باسن را منقبض کرده و لگن و باسن را از زمین بلند کنید. با این کار در بدنتان از قسمت میانی کمر به پایین به طور کامل از زمین بلند می شود. کمر و باسن خود را باید آنقدر بالا ببرید که پاها و لگن و شکم در یک راستا قرار بگیرند. این حالت را ۵ ثانیه حفظ کنید و بعد به آرامی بدن تان را پایین بیاورید و در حالت استراحت قرار بگیرید. این کار را ده بار تکرار کنید. این ورزش در سه ست (هر ست ده بار تکرار حرکت) انجام می شود.

 

ورزش های مربوط به تنگی کانال نخاعی گردن

ورزش هایی که برای بهبود تنگی کانال نخاعی گردن پیشنهاد می شوند، همانند ورزش هایی که بالاتر معرفی کردیم، باعث افزایش قدرت و انعطاف پذیری عضلات (این بار عضلات بالای شانه و گردن) می شوند. این ورزش ها به بدن کمک می کنند تا ستون فقرات در هماهنگی و موقعیت بهتری قرار بگیرید. به طور مثال اگر بیمار مشکل بیرون زدگی دیسک داشته باشد، این ورزش ها به بهبود این مشکل هم کمک می کنند. در ادامه چند ورزش و حرکت معرفی شده است که به بهتر شدن تنگی کانال نخاعی گردن کمک زیادی می کنند.

باز هم تاکید می شود که بیمار به هر حال پیش از شروع هر نوع ورزش و حرکت باید اول با پزشک متخصص مشورت کرده و از مفید بودن و غیر مضر بودن این حرکات برای شرایط حال حاضر بدنی اش، مطمئن شود.

  1. بالا بردن شانه در حالت نشسته

ورزش های پیشنهادی برای تنگی کانال نخاعی گردن و کمر

این ورزش برای تقویت عضلات شانه و سر شانه بسیار مؤثر است. برای انجام این حرکت اول یک جا بنشینید. بعد سر شانه ها را به سمت بالا و به سمت یکدیگر بکشید. این حالت را به مدت یک یا دو ثانیه حفظ کنید. بعد آرام شانه ها را پایین بیاورید و در حالت و موقعیت معمول قرار دهید. این حرکت را ۲۰ بار تکرار کنید.

  1. کرانچ شانه

ورزش های پیشنهادی برای تنگی کانال نخاعی گردن و کمر

کرانچ شانه در حالت ایستاده معمولاً با کمک دیوار انجام می شود. برای کرانچ شانه باید رو به روی دیوار بایستید و کف دست ها را روی سطح دیوار قرار دهید. بعد شانه ها را کمی به جلو و به سمت یکدیگر خم کنید و در نهایت بدن را به سمت دیوار کج کنید. کمی که بدن خم شد، دوباره با فشار آوردن به دیوار، بدن تان را هل داده و از دیوار دور کنید تا به حالت اول و ایستاده باز گردید. این کار را ۱۰ بار و مجموعه این ۱۰ حرکت (یک ست) را ۳ بار تکرار کنید. (۳ ست ۱۰ تایی)

 

  1. پایین آوردن چانه

ورزش های پیشنهادی برای تنگی کانال نخاعی گردن و کمر

بهتر است چند بار اول این ورزش را در حالی که به دیوار تکیه می دهید، انجام دهید. یعنی کمرتان را به دیوار تکیه دهید پاها را ۵ تا ۱۰ سانتی متر با دیوار فاصله دهید. در حین انجام حرکت باید ستون فقرات به دیوار چسبیده باشد. حالا به آرامی قسمت بالای کمر و ستون فقرات را به سمت دیوار هل دهید و چانه را به سمت پایین بیاورید. این موقعیت را ۵ ثانیه نگه دارید و بعد به حالت عادی برگردید. این حرکت را ۱۰ بار و در ۵ تا ۷ ست انجام دهید. (۵ تا ۷ ست ده تایی)

 

  1. چرخش شانه و سرشانه

ورزش های پیشنهادی برای تنگی کانال نخاعی گردن و کمر

شانه ها را بالا ببرید. بعد شانه را چرخانده و به سمت عقب بکشید. بعد شانه را به سمت پایین و جلو چرخانده و به حالت اول برگردانید. این حرکت چرخشی را ۱۰ بار و در سه ست تکرار کنید. (۳ ست ده تایی).

 

  1. حرکت کبرا

ورزش های پیشنهادی برای تنگی کانال نخاعی گردن و کمر

انجام حرکت کبرا به این صورت است که بر روی شکم و در حالتی که صورت به سمت زمین است، روی زمین دراز می کشید. بهتر است یک دستمال یا حوله روی زمین بگذارید تا وقتی روی زمین دراز می کشید با خیال راحت سرتان را روی آن بگذارید. دست ها هم در کنار بدن و روی زمین بگذارید طوری که کف دست به سمت بالا باشد. حالا شانه ها را از روی زمین بلند کنید و به سمت بالا بکشید. همراه با این کار دست ها را هم از روی زمین بلند کنید. دست ها باید از آرنج خم شوند که همراه با خم شدن مچ ها و انگشت ها، شکل کمانی پیدا می کنند. به صورت همزمان باید سر را هم از روی زمین بلند کنید. به علاوه پاها هم مانند دست ها باید از زمین بلند شوند که با خم شدن از قسمت لگن و بعد زانو انجام می شود. این حالت را به مدت ۱۰ ثانیه باید نگه دارید و بعد در حالت استراحت قرار بگیرید. این کار را ۱۰ بار تکرار کنید.

 

ورزش های فیزیوتراپی برای درمان تنگی کانال نخاعی ستون فقرات

ورزش ها و حرکات زیادی برای بهبود درمان تنگی کانال نخاعی ستون فقرات وجود دارد و در این مقاله به معرفی این ورزش ها پرداخته نمی شود. به علاوه درمان این مشکل صرفاً با آشنایی با ورزش ها میسر نمی شود. همان طور که قبلاً گفتیم، مراجعه به پزشک متخصص و مشورت با او برای انجام ورزش ها و بررسی دقیق تر وضعیت بیماری ضروری است. برخی از بیماران هستند که نباید بعضی از ورزش هایی که گفته می شود را انجام دهند چرا که آسیب بیشتری می بینند. وقتی به پزشک متخصص مراجعه می کنید، پزشک با توجه به بررسی هایی که انجام می دهد، ممکن است علاوه بر تجویز برخی از ورزش های رایج برای بهبود این مشکل، ورزش های دیگری هم به شما معرفی کند و انجام آن را برای بهبود بیماری تجویز کند. بنابراین باید این نکته را در نظر داشته باشید که با اینکه آشنایی با کلیات این ورزش ها مفید است ولی این اطلاعات به تنهایی کافی نیست و نباید به صورت خودمختار تصمیم به انجام ورزش هایی که اینجا با آن ها آشنا می شوید، بگیرید.

 

درباره دکتر علی نقره کار

فلوشيپ فوق تخصصي درد از دانشگاه علوم پزشكي ایران، بورد تخصصي آنستزيولوژي و مراقبتهاي ويژه از دانشگاه علوم پزشكي تهران، بازرس انجمن رژيونال آنستزي و درد ايران (ISRAPM)، مدیر داخلی مجله علمی - پژوهشی بیهوشی

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *