در میان انواع دردهای مفصلی و استخوانی، دردهای تحتانی کمر یکی از شایع ترین آن ها هستند. این درد به همراه درد زانو را تقریباً همه خودشان تجربه کرده اند یا شاهد مشکلاتی که افراد دیگر که به این درد مبتلا هستند، بوده اند. کمر درد خودش انواع مختلفی دارد که باز هم در میان آن ها درد تحتانی کمر را می توان شایع ترین نوع آن ها به حساب آورد.

درد بخش تحتانی کمر مشکلات زیادی برای فردی که مبتلا است ایجاد می کند و گاهی این درد آنقدر آزار دهنده می شود که فرد حاضر می شود هر نوع روش درمانی که لازم است را استفاده کند تا بتواند درد را کاهش دهد. ولی چه روش هایی برای درمان کمردرد وجود دارد؟ در کنار روش هایی درمانی مختلف، کاری هم هست که بتوانید برای درمان یا بهبود درد انجام دهید؟

در مورد سؤال اول در ادامه توضیحاتی در مورد عامل کمردرد و روش های درمانی آن ارائه می کنیم. ولی در مورد سؤال دوم، باید گفت که بله، یکی از کارهایی که هر کسی می تواند برای کمک به خودش انجام دهد، ورزش کردن است. برای هر نوع از کمردرد ورزش ها و تمرینات مختلفی وجود دارد که به بهبود سریع تر و کاهش درد کمک می کند.

یکی از نکات کلیدی در درمان کمر درد تشخیص نوع کمر درد و عامل ایجاد آن است. تشخیص نوع درد در واقع خودش یک چالش است. خیلی از انواع کمر دردها هستند که ظاهر و علائمی مشابه دارند ولی یکسان نیستند و در نتیجه روش درمانی متفاوتی هم می طلبند. البته یک سری روش های درمانی کلی وجود دارند که برای همه انواع آسیب دیدگی های کمر مفید هستند ولی درمان کامل کمر درد نیازمند انجام روش درمانی مشخص و تخصصی برای همان مشکل است.

 

حالات بدن و موقعیت قرار گیری اندام ها یکی از عوامل کمر درد

حالت نامناسب نشستن و کمر درد

بسیاری از انواع دردهای کمر به خاطر موقعیت و حالت نامناسب بدن به وجود می آیند. حالت هایی که در آن ها اندام ها و بافت ها به شکلی کنار هم قرار می گیرند که باعث آسیب دیدن آنها می شود. به طور کلی شکل و حالت بدن یک عامل مهم هم در آسیب رسیدن به بدن و هم در پیش گیری از آسیب دیدگی یا بهبود مشکل است.

حالت بدن همچنین یک نشانه برای بسیاری از بیماری ها محسوب می شود. این که در چه حالت هایی درد احساس می کنید یا در چه حالت هایی این درد کاهش پیدا می کند می تواند خودش یک نشانه مهم از نوع و عامل دردی که تجربه می کنید، باشد. مثلاً در مورد بیرون زدگی دیسک، وقتی شما با کمری خمیده بشینید، کمر تان درد می گیرد و وقتی بایستید یا راه بروید، کمردرد تان کاهش پیدا می کند.

یکی از ساده ترین کارهایی که برای رفع کمر درد و کاهش درد و مهم تر از همه جلوگیری از آسیب دیدگی بیشتر می توان انجام داد این است که از قرار دادن بدن در موقعیت ها و حالت هایی که باعث درد می شود خود داری کرد و بر عکس بیشتر در حالت هایی که باعث کاهش درد می شوند قرار گرفت.

در همین رابطه، مثلاً شاید کسانی که هنگام خم شدن کمر و نشستن احساس درد می کنند، با انجام ورزش های مشخصی که در آن ها کمر به سمت بیرون و پشت خم می شود، احساس بهتری پیدا کنند و دردشان کاهش یابد.

شاید این نکته، یعنی قرار گیری در حالت های مناسب و تحمیل نکردن حالت ها و موقعیت های دردناک به بدن، ساده به نظر برسد ولی همین نکته ساده را خیلی از ما رعایت نمی کنیم و متوجه اهمیت آن نیستیم. بعضی از ما هم اهمیت آن را می دانیم ولی به اندازه کافی آن را جدی نمیگیریم که بخواهیم اقدامی برای درست کردن مشکل انجام دهیم. مثلاً افراد زیادی هستند که از مشکل درد دیسک کمر رنج می برند و تمام روز را در حالی که نشسته اند، به کار مشغول هستند. احتمالاً این افراد دائماً در حال تجربه درد در کمرشان هستند و اصلاً متوجه نمی شوند که چرا در حالی که در ظاهر همیشه در حال استراحت دادن به کمر هستند، دردشان کمتر نمی شود و گاهی حتی بدتر هم می شود.

حالت نامناسب نشستن و کمر درد

چیزی که این افراد به آن توجه نمی کنند همان نکته بالاست. یعنی خیلی ساده باید این مسئله را قبول کرد که اگر نشستن باعث کمر درد می شود و راه رفتن این درد را کاهش می دهد، باید کمتر نشست و بیشتر راه رفت. مثلاً می توان برنامه ای داشت که هر نیم ساعت یا بیست دقیقه یک بار ایستاد و یک مقدار تحرک کرد تا دائماً بدن در حالت نشسته (یعنی همان حالتی که باعث ایجاد درد می شود) نباشد. در کنار رعایت این نکته ساده، اقدامات دیگری مانند ماساژ و … را هم می توان انجام داد. البته در مورد ماساژ دادن هم باز باید نکته ساده جلوگیری از ایجاد درد را به خاطر داشت. یعنی اگر می بینید ماساژ دادن باعث ایجاد درد می شود یا آن را تشدید می کند، نباید این کار را انجام دهید.

یعنی به طور کلی خیلی ساده به بدن تان گوش دهید و به علائم و نشانه هایش توجه کنید.

 

التهاب

التهاب و درد استخوان

در بیشتر مواقع، وقتی عضوی یا جایی از بدن درد می کند، به خصوص اگر این درد استخوانی باشد، التهاب هم وجود دارد. در این شرایط یکی از کارهایی که باید بکنید، کاهش التهابی است که به وجود آمده، این کار از طرق مختلف می تواند انجام شود. مثلاً می توانید داروهای ضد التهاب بخورید که تجویز و تشخیص نوع و مقدار آن کار شما نیست و باید حتماً توسط یک پزشک انجام شود.

روش های دیگر برای کاهش درد و التهاب شامل یخ درمانی یا انجام ورزش های کششی و ریلکسیشن هستند. یخ درمانی البته به صورت موضعی و معمولاً خیلی تأثیر گذار و سریع تر باعث کاهش التهاب می شود. یخ درمانی البته در صورتی به صورت چشم گیر مؤثر می شود، که به صورت مرتب و منظم انجام شود. البته مصرف داروهای ضد التهاب شاید از همه این موارد مؤثرتر باشد ولی به دلایل مختلف ممکن است استفاده از آن توصیه نشود.

 

ورزش

کاهش کمر درد با ورزش

همان طور که گفتیم یکی از کارهایی که برای کاهش درد می توان انجام داد، انجام ورزش های مخصوص تقویتی و کششی کمر است. با توجه به نوع درد، ورزش ها هم می توانند متفاوت باشند. مثلاً دردهای تحتانی کمر ورزش های مخصوص به خود را دارد که باعث تقویت عضلات و گرم شدن و فعالیت بافت های آن ناحیه می شود. برای اینکه با ورزش بتوانید کمردرد را کاهش دهید، باید نوع درستی از ورزش ها را انتخاب کنید و آن ها را درست و طبق اصول انجام دهید. اگر ورزشی که انتخاب می کنید اشتباه باشد نه تنها دردتان کاهش پیدا نمی کند که احتمالاً بیشتر هم می شود.

تشخیص نوع ورزش هم با یک پزشک است. پزشک اول نوع آسیب دیدگی را مشخص می کند و طبق آن ورزش هایی که برای کاهش درد و تقویت بافت ها مفید هستند را به شما معرفی می کند. به طور کلی باید گفت که یک ورزش مشخص و قطعی که بتواند برای همه افراد با همه نوع کمر دردی مؤثر باشد، وجود ندارد.

 

 

درباره دکتر علی نقره کار

فلوشيپ فوق تخصصي درد از دانشگاه علوم پزشكي ایران، بورد تخصصي آنستزيولوژي و مراقبتهاي ويژه از دانشگاه علوم پزشكي تهران، بازرس انجمن رژيونال آنستزي و درد ايران (ISRAPM)، مدیر داخلی مجله علمی - پژوهشی بیهوشی

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *